Kanuni’nin miraslarında restorasyon rezaleti!

Kanunu Sultan Süleyman'ın Rodos seferi sırasında Yatağan ilçesinde yaptırdığı mescit, han ve köprünün restorasyonu aslına uygun yapılmadı. Yapılardaki orijinal taşların yerine traverten taşların döşendiği çalışma sırasında, 1522’de yapılan köprü de çöktü.

Burak Alper Kuş
Kanuni’nin miraslarında restorasyon rezaleti!

Kanunu Sultan Süleyman'ın 1522 yılındaki Rodos seferi sırasında Bozüyük Mahallesi'nde yaptırdığı, defineciler tarafından talan edilen mescit, han ve köprünün, bölge turizmine kazandırılması için 2014 yılında çalışma başlatıldı.

Muğla Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nın (YİKOB) mali desteğiyle mescit, han ve köprünün restorasyon işi için 26 Kasım 2014 tarihinde 15 firmanın katılımıyla ihale yapıldı. İhaleyi alan firma ile Yatağan Belediyesi arasında yer teslimi sözleşmesi imzalandı.

Restorasyon çalışmasının başlamasıyla birlikte hatalar silsilesi de başladı. Mescit, han ve köprünün restorasyon çalışmaları, 2015 yılında proje ile yapım aşamasında ortaya çıkan farklılıklar nedeniyle durduruldu. Daha sonra Yatağan Belediyesi yeni bir proje hazırlandı ve proje Muğla Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylandı. Yeni projede, ilk projede üzeri kapalı olarak planlanan projeden farklı olarak üzeri açık planlandı.

İkinci projeyle birlikte tamamlanan restorasyon çalışmaları sonucunda, han, mescit ve köprünün aslına uygun şekilde restore edilmediği ortaya çıktı. Taş motifli kubbenin sıvandığı, pencere ve kapıların çevrelerindeki taş sütunlar yerine traverten taş konulan, kullanılan malzemelerden dolayı içeriye su alan mescitte o dönemlerin çok uzağında doğrama demirle pencere yapıldı. Handa da benzer yanlışların yapıldığı görülürken Rodos Seferi sırasında kullanılan 1522 yapımı köprü, adeta “keşke restorasyon yapılmasaydı” dedirtti. Restorasyon çalışmaları sırasında altından geçen çayın suyunun yıktığı köprü, Karayollarının sorumluluğunda olduğu anlaşılınca daha sonra projeden çıkartıldı ve kaderine terk edildi.

Yaklaşık 1,3 milyon liralık projeydi!

Konuyla ilgili DHA muhabirine açıklama yapan Muğla Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanı Vali Yardımcısı Fethi Özdemir, belde belediyelerin büyükşehir olmasıyla tüzel kişiliğini kaybettiğini ve o dönemde Bozüyük Belde Belediyesi’nin han, mescit ve köprünün restorasyonu için 1 milyon 258 bin 331 liranın yüzde 95’i oranında destek verilmesinin uygun görüldüğü hatırlattı.

Bozüyük Belde Belediyesi’nden Yatağan Belediyesi’ne devrolan proje için 2014 yılında ihaleye çıkıldığını ve aynı yıl içerisinde ihaleyi alan firma ile Yatağan Belediyesi arasında sözleşme imzalandığını anımsatan Özdemir, “İhale işlemi ve ihale sonrası kontrollük, restorasyon işi ve kabul işlemleri Yatağan Belediye Başkanlığı tarafından yapılmıştır. Restorasyon işinin devamı sırasında Yatağan Belediyesi tarafından yeni bir proje hazırlatılmış ve yeni proje Muğla Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmıştır. Onaylanan yeni projede ise ‘han’ yapısının üzeri kapatılmamış ve mevcut hali ile korunması uygun görünmüştür” dedi.

Özdemir tarafından yapılan açıklamada, “Destek verilen belediye projelerinde, hakkediş karşılığı ödenek aktarımı talep edildiğinde, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Kaktı Payına Dair Yönetmeliğin 7. Maddesi gereğince gerekli incelemeler yapıldıktan sonra destek verilen oranda  belediyeye aktarma yapılmıştır. Yatağan Belediyesi’ne ait proje için Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik hükümleri gereği yüzde 36,65 oranında destek verilmiş olup uygulanan projelerde valiliğimizin mevzuat doğrultusunda yapmış olduğu finansal desteğin dışında herhangi bir dahli bulunmamaktadır. Proje tamamen Yatağan Belediyesi tarafından yürütülmüştür” ifadelerine yer verildi.

“YİKOB taahhüt ettiği desteği sağlamadı!”

Yatağan Belediyesi Fen İşleri tarafından yapılan açıklamada da, Bozüyük Belde Belediyesi tarafından hazırlanıp Muğla Koruma Bölge Kurulu’nca onaylanan projenin daha sonra Yatağan Belediyesi’ne devrolduğu belirtildi.

Yüklenici firmaya yer tesliminin yapılmasının ardından 2 ay sonra şiddetli yağışın meydana getirdiği selin restorasyon çalışmalarının sürdüğü köprünün yıkılmasına sebep olduğunu belirten Fen İşleri yetkilileri, köprünün yıkılmasının restorasyonla ilgili olmadığını ileri sürdü.

Fen İşleri yetkilileri, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Han ve mescitte yeni bulgulara ulaşılmasından dolayı ilk proje müellifine idare olarak röleve projelerini hazırlanması talep edilmiştir. Proje müellifi, projeyi yerine getirmediğinden dolayı ihale kanununa göre belediyece röleve projesi hazırlanarak Muğla Koruma Bölge Kurulu onay alınıp han ve mescitteki çalışma tamamlandı. Valilik, projenin yüzde 95’ini ödemek için taahhütte bulunmuş fakat bunun ancak yüzde 36,65’ini ödemiştir. Buna rağmen restorasyonlar tamamlanarak geçici kabulleri yapılmıştır” ifadelerine yer verildi.

Ellerine yüzlerine bulaştırdılar!

Kanuni’nin Rodos Seferi sırasında Muğla sınırları içerisinde yer alan güzergahın turizme kazandırılması için Muğla Valiliği tarafından hazırlanan Kanuni Yolu Projesi’nin komisyon üyelerinden Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Osmanlı kültür tarihi araştırmacısı Prof. Dr. Namık Açıkgöz ise, olanları "Kaş yapayım derken göz çıkarmak" olarak değerlendirdi.

Açıkgöz, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

“Kanuni Sultan Süleyman Rodos Seferi esnasında 24 Temmuz 1522 günü Bozüyük nahiyesinde otağını kurdu. Sefer hazırlıkları başladığında güzergahtaki lojistik hazırlıklar çerçevesinde muhtemelen Bozüyük Köprüsü de yapıldı. 1990'lara kadar kullanılan 3 gözlü köprü, ayaklarının bastığı toprak zeminin aşınması sonucu göçtü. Geçtiğimiz yıllarda restore edilmeye çalışılırken toprak zeminin kayması hesap edilmeden restore edilmeye başlanmış olacak ki dere üzerindeki ayaklar daha da ayrılarak göçmüş. Yani kaş yapalım derken göz çıkarmışlar. Ayrıca cami ve han restorasyonunda bir takım yanlışlıklar yapılmış. Mesela pencereler aslına hiç uymayan bir şekilde alüminyum doğrama ile yapılmış. Vaktiyle yapılan yanlışlığı bir yetkiliye ilettiğimde 'Hocam anıtlar kurulu böyle onaylanmış' dedi. Bozüyük mimari eserleri Kanuni'nin yöredeki en önemli izleridir. Korunmasında ve restorasyonunda özen gösterilmelidir” diye konuştu.

Burak Alper KUŞ

Güncelleme Tarihi: 15 Ocak 2019, 11:17
YORUM EKLE
YORUMLAR
Güzel köylü
Güzel köylü - 4 hafta Önce

Prof. Dr. Namık Açıkgöz restorasyon olmamış demişsin tamam. Sen bu işleri biliyordum da yetkililere neden uyarmadı. İş bittikten sonra mezardaki dedem de söyler.

SIRADAKİ HABER

banner47