SGP ayrıntılı olarak tanımlanmış mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanıyor. Böylece ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları gideriliyor ve uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) açıklamasına göre Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından belirlenen SGP’ye göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksinde 28 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması 100.
Karşılaştırmalarda, 28 AB üyesi ülke, üç Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), beş aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk) ve bir potansiyel aday ülke (Bosna-Hersek) kapsandı.
En yüksek Lüksemburg, en düşük Bosna-Hersek
37 ülke arasında SGP’ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 261 ile Lüksemburg, en düşük ülkeler ise 31 ile Arnavutluk ve Bosna-Hersek. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 161 üzerinde, Arnavutluk ve Bosna-Hersek ise yüzde 69 altında değere sahip oldu.
Bireysel tüketim AB’nin yüzde 33 altında
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına GSYH temel alınırken, tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 28 AB ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye 67’yle AB ortalamasının yüzde 33 altında kaldı.
Türkiye daha ucuz
Öte yandan Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2018 yılı sonuçlarına göre 38. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 avro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 38 avro karşılığı lirayla satın alınabileceğini gösterdi.
Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100’den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre ‘pahalı’, 100’den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre ‘ucuz’ olarak ifade ediliyor.
