Aklınıza hemen ‘’ Ciğer ‘’ başlıklı köşe yazısı mı olur diye bir düşünce gelmesin. Ciğeri beş para etmeyen düşüncesiz politikacılar ve yetkililer olunca, tüm iç ve dış organlarımızdan örnekler vererek köşe yazısı yazabilirim. Az sonra okuyacağınız yazıyı yazma nedenim de, içinde bulunduğumuz konum ve sıkıntılar sonucu yazılmış bir serzeniş ve uyarı yazısıdır.
Beş sene önceki bir köşe yazımda ilçemize doğalgazın neden gelmesi gerektiğini yazmıştım. Olumlu, olumsuz birçok eleştiriler aldım. Tartışılması bile güzeldi. Keşke rüzgar ve güneş enerjisinden faydalanarak ısınma sorununu çözebilsek. Kısa vadede umut yok. Zamanımıza ve paramıza yazık. Ülke olarak çok şeyler kaybediyoruz. Ayrıca antik döneme ait tarihi eserlerimizi koruyamıyoruz. Turgut—Lagina antik kenti göz göre göre kömür için feda ediliyor. Buraya yakın bir yere termik santral kurulacak. 300 bin zeytin ağacının kesileceği söyleniliyor. Bu zeytinciliğe ve zeytinyağı üretimine vurulan bir darbedir. Yazıklar olsun. Şu anda bize göre yerin üstü, yerin altından daha kıymetlidir. Çevre kirliliğine yol açacak bu projeye dur demeliyiz. Antik kente yakınlığı nedeniyle güzelim yerleşim alanına kurulacak olan bu santrale karşıyız. Turgut halkının haklı davasını destekliyoruz. Halkımızın yanındayız. Eski insanlar akıllıymış. Yeniler bunlardan ders almalıdır. Bakınız eskiden atalarımız neler yaparmış, şehir planlamacılığında ‘’ciğer’’ kullanılırmış. Ciğer önemli bir organ olduğu için denemelerde kullanılmış.
Rivayete göre eskiden bir yerin yaşamaya elverişli olup olmadığına karar vermek için, esinti alıp almadığına bakılırmış. Bunun için de uygulanan testte koyun ciğeri kullanılırmış. Diyelim ki bir aile reisi, hiç yerleşim olmayan bir yerde ev kuracak,orada bir ağaca taze bir ciğer astırır, birkaç gün beklermiş. Eğer ciğer çabuk bozulursa o yerin havadar olmadığına; geç bozulursa esintili bir yer olduğuna karar verilirmiş.
Yine rivayete göre, Ankara Kalesi’nin ve Saman Pazarı’nın çevresindeki bölgelerin iskan edilmediği dönemde çevre, bağlarla, bahçelerle kaplıymış. Bir bey ya da paşa bu çevredeki birkaç farklı bölgeye birer ciğer astırmış. Asılan ciğerler içinde en geç, şimdiki Abidinpaşa’ya asılan bozulmuş. Bunun üzerine Abidinpaşa Konağı o bölgeye yapılmış. Alıntı : Üstün Dökmen (Deriden Kültüre)
Bu dünya ilginç bir yer. Eskiden şehir planlamacılığında ciğer kullanılırken, yani bir takım koyun ciğeri feda edilip insanların ciğeri korunurken, şimdilerde çukur bölgelerde linyitler, kaçak kömürler yakıp, koyun ciğeri yerine kendi ciğerlerimizi feda ediyoruz.
Bu görüşten hareketle dünyanın çeşitli yerlerinde insanlar tarih boyunca, arazinin eğimini, toprağın yapısını, tarihsel konumunu, sel yataklarını, rüzgarların yönünü dikkate alarak köylerini, kentlerini kurmuşlardır. Bu arada, dere yatağını, sel yatağını, ‘’Bize bir şey olmaz’’ diyerek, ciddiye almayan, iskana açan (bizim ülke gibi) cesur ülkeler de vardır. Küçük yerleşimler, köyler, dağların kuzey yamacına değil, güney yamacına (ilçemiz gibi) kurulmuştur. Doğaya ve malzemeye uygunluk ön planda tutulur, çarpık yapılaşma pek dikkat edilmezdi. Havası, suyu güzelse hemencecik yerleşim kurulurdu. Tabii ki tarım arazisi geniş yerler de tercih edilirdi.
Bu manada ciğerin önemini umarım anlatabildim. İlçemize gelince, akşamları şöyle bir dışarı çıkın. Şaka şaka. Sakın haa! Çok önemli bir işiniz yoksa çıkmayın. Geceleri bazen santralden pis gazı bırakıyorlar. Pencereleri sıkı sıkı kapayınız. Ciğerinize yazık. İlla o saatte dışarı çıkacaksanız maske takarak çıkın derim. Sağlık çok önemlidir. Çevremizin daha fazla kirlenmemesi için Turgut—Lagina tarafına yapılacak olan santrale sizler de karşı çıkınız. Yetkililer, ne olur kıymayın bu yerüstü hazineye ve antik Lagina kentine… Tarihimize saygı gösterin. Daha önce Yatağan Termik Santrali kurulurken yetkililer ciğerden faydalanmamışlar belli…Ciğersiz herifler, yeter artık havamızı daha fazla kirletmeyin. Kömürünüz batsın, siz de batın. Direnişe katılan Turgut halkına bin selam buradan…
Bir özdeyiş de ‘’Kedi uzanamadığı ciğere mundar der’’, desin varsın. Siz siz olun ciğerlerinizi temiz tutun. Havanız ve ciğeriniz bol oksijenli olsun efendim.
