İran savaşı ile birlikte dünyanın büyük güçleri, başka bölgelerde eskide olduğu gibi yalnızca limanlar, petrol yolları ya da gümrük tarifeleri üzerinde rekabet etmiyorlar. Yapay zekâdan elektrikli araçlara, uzay teknolojisinden veri merkezlerine, çip üretimine kadar uzanan sahalarda yarışıyorlar. Asıl mesele, üst sınırı olmayan uzay teknolojisi üretiminde kimlerin ne kadar üretim yapacağını belirlemektir.
Bu yeni teknolojiyi üretmeyi sürdürebilmeleri için gerekli olan kıymetli toprak elementlerine ihtiyaç vardır. Büyük rekabet ise toprağın altında başlıyor. İşin ilginç yanı, insanlık uzayda veya başka gezegenlerde yaşam kurmak için de içinde yaşadığımız gezegenin derinliklerinde bulunan kıymetli toprak elementlerine ihtiyaç duymaktadır. Mars gezegeninde yaşama hayalleri kurmak isteyen uygarlığımız, yeryüzüne kazma vurmaya hiç çekinmeden devam ediyor; çünkü kıymetli toprak elementleri olmadan uzayda yaşam kuramayacağını çok iyi biliyor. Öyleyse kıymetli toprak elementleri çağı savaşı çoktan başlamıştır, diyebiliriz artık.
ABD Başkanı ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 14 Mayıs günü buluştukları zirvede konuştukları kıymetli toprak elementlerinin birinci madde olması tesadüf değildir. Kritik madenler olmadan insanlığın uzayda hiçbir şey yapamayacağı artık anlaşılmıştır. Onun için bu kıymetli toprak elementlerinin hangi devletin topraklarının altında olduğu büyük güçler için çok önemli değildir. Adeta, “Hepsi bizimdir, bizim olmalı. Bu madenleri çıkarmak ve işletmek için kimseden izin almaya gerek duymadan hareket etmeliyiz,” demeye getiriyorlar.
Bu madenlerin bulunduğu toprak parçası üzerinde kim ya da kimler yaşarsa yaşasın, bu onlar için çok önemli değildir. Onlara göre bu kaynakları kendileri işletmelidir; çünkü bu madenler insanlık için gereklidir. Yer altından çıkarılması ve işletilmesi de kendilerine ait olmalıdır. Onun için bir araya geliyorlar, kendilerince kararlar alıyorlar ve hiç kimseye sormadan uygulamaya koyuyorlar.
Örneğin:
Alaska’da bir araya gelen Rusya ile ABD’nin uzay paylaşımı hakkında bir sonuca varmış oldukları anlaşılıyor.
Pekin’de bir araya gelen Çin ile ABD’nin ise kıymetli toprak elementleri paylaşımında anlaştıkları kesin.
Bir sonraki adım ise bu toprak elementlerini yer altından kimin çıkaracağı, kimin işleyeceği ve mamul hâle getireceğinin paylaşımıdır. Çünkü bu kıymetli madenlerin çıkarılması bir yana, işlenmesi ve mamul hâle getirilmesini kim yaparsa en çok parayı o kazanacaktır.
Bütün kavga, paylaşım kavgasıdır.
Yorum Yazın