15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişinin ve nasırlı ellerin yumruğudur.
1960’lar Türkiye’nin o yıllarda hızla sanayileştiği, köylerden kentlere göçlerin arttığı , toplumun işçileşmeye başladığı yıllardı. Ağırlaşan çalışma koşulları altında ezilen işçi sınıfı KAVEL direnişi ile bu gidişe dur demek için direnişe başladı.
Bu dönemde hızla gelişen işçi mücadelesi Devrimci işçi Sendikaları Konfederasyonun kurulması ile daha da ivme kazandı DİSK’e Metal İşçileri Sendikası ve Maden İş Sendikası öncülük ediyordu. Maden İş’in başında daha sonra katledilen merhum Kemal TÜRKLER vardı aynı zamanda Kemal Türkler DİSK’in de Genel Başkanıydı.
Maden İş Sendikası ve DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler Sınıf Sendikacılığını savunuyordu, her geçen gün güçleniyordu örgütleniyordu. Bu durum İş Verenleri Patronları ve o günkü Türk İşi korkutuyordu. İş birliği anlayışına bir türlü yanaşmıyorlardı, benimsemiyorlardı. DİSK’İ yok etmek, ondan kurtulmak istiyorlardı.
O dönemde ülkede iktidarda bulunan Adalet Partisi vardı. İktidar patronların talebi ile Parlementoya T.B.M.M. Çalışma hayatını ve Sendikal mevzuatını düzenleyen 274 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev Lokavt Yasası ile 275 Sayılı Sendikalar yasasında değişiklik yapan tasarı Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin iş birliği ile öneri Millet Meclisinde, ardından Senato dan (o yıllarda T.B.M.M’ i iki organdan oluşuyordu) geçirildi. Yapılan değişiklik, işçilerin sendika seçme özgürlüğünü önemli ölçüde kısıtlamakta, sendika değiştirmeyi güçleştiriyordu.
Kanun tasarısı esas olarak Türk İş’ ten, DİSK e işçi akışını, geçişini önlemeyi amaçlamaktaydı. Disk’ ve bağlı Sendikalar yeni yasaya ülke genelinde şiddetli tepki gösterdiler. Türkiye İşçi Partisi söz konusu yasa değişikliklerini Anayasa mahkemesine götüreceğini açıkladı ve Ana Yasa Mahkemesi’nde iptal davası açtı.
Disk’ li Sendikacıların yöneticilerinin tepkileri 15 Haziran Sabahı, İstanbul’un beli başlı Merkezlerine doğru yürüyüşe geçmeleri ile yeni bir evreye girdi Son 1.buçuk yıldır bazı büyük Fabrikalarda çeşitli işçi hareketleri ve direnişleri sürmekte olduğundan birçok fabrikada ve işçi semtlerinde gerginlik artmıştı. 15 Haziran 1970’te patlak vere olaylarda bir nevi dışa vurum olmuştur adeta sabır taşmıştır.
Kentin Anadolu Yakasında başlayan yürüyüş Kartal İlçesinden yürüyüşe katılan işçiler ile Ankara Asfaltı (E5 Karayolu) boyunca ilerlerken, kendilerine başka fabrikalardan da katılanlar oldu. Göztepe dolaylarında Otosan Fabrikası İşçileri ile D.M.O İşçileri de onlara katıldı ve yürüyüş kolu da Beykoz ve Paşabahçe den Üsküdar’a doğru oluştu.
16 Haziran’ da ise Gebze den başlayan işçi yürüyüşü, Kartaldan katılan işçiler ile birleşerek Bağdat Caddesi üzerinden Kadıköy İskele Meydanına kadar ulaştı.
Avrupa Yakasında ise 15 Haziran 1970’te Bakırköy-Topkapı-Sağmalcılar güzergahında yürüyüş yapıldı. 16 Haziranda da kentin Topkapı dışındaki kesimlerinden gelen yürüyüş kolları birleşip Aksaray üzerinden önce Sultan Ahmet’e oradan Cağaloğlu ve Eminönüne geldiler. İstanbul Valiliği Haliç üzerinde yer alan o zaman ki iki köprüyü açtırarak eylemcilerin Beyoğlu tarafına geçmesini engelledi. Levent ve Beyoğlu’nda küçük yürüyüş kolları oluşmuştu.
Gösterilere pek çok fabrikadan 75.000 dolayında işçi katılmıştı. Gösterilen tepki esas olarak DİSK üyesi işçilerden geldiği halde, yürüyüşlere çok sayıda TÜRK-İŞ üyesi işçilerde toplantılara katıldı olayların birinci günü akşamı bakanlar kurulu 60 günlük bir sıkıyönetim ilan etti. DİSK ve Bağlı Sendikaların yöneticilerin pek çoğu Sıkı Yönetim mahkemelerince tutuklandılar ve mahkemelerde yargılandılar. Kadıköy’de meydana gelen olaylarda 2 işçi, bir polis memuru ve bir esnaf yaşamını yitirdi. 16 Haziran da, Ankara, Adana, Bursa ve İzmir’de küçük çaplı olaylar yaşandı.
16 Haziran’da Kocaeli ve İstanbul’da sıkıyönetim ilan edildi.
Olayların ardından, CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, Genel Başkan İsmet İnönü ile birlikte partisi adına Türkiye İşçi Partisinden ayrı olarak Ana Yasa Mahkemesine başvuruda bulundu. Ana Yasa Mahkemesi tarafında yasa değişikliği konusunda açılmış olan bu davaları daha sonra karara bağlayarak, söz konusu yasa değişikliklerini iptal etti. Yasada Ana Yasa mahkemesi tarafından iptal edildi.
12 Mart ve 12 Eylül Darbelerinden Kemal TÜRKLER ve diğer DİSK Yöneticileri, işçiyi ve halkı kışkırtmak ve bölücülük propagandası yapmaktan yargılandılar. Yargılandıkları bu davalardan Berat ettiler.
15-16 Haziran İşçi Direnişi DİSK’in ve işçilerin zaferi oldu. Bu direniş o günden beri Türk İşçi Sınıfına Yol Göstermeye devam ediyor!
_ Emek En Yüce Değerdir!
_ Yaşasın İşçilerin Örgütlü Mücadelesi!
_ Yaşasın 15-16 Haziran İşçi Direnişi!
_ Yaşasın İşçilerin Birlik ve Mücadelesi!
_ Saygılarımla…!
(Kaynak : Disk ve Maden İş , Türk Metal İş Sendikası yayın organları)
