Henüz köylere elektriklerin gelmediği köylerimizde, aydınlatmaların “şavklık” denilen çıralarla, sepetli kandil, idare kandili, gazyağlı ve keseli lüks lâmbalarıyla yapıldığı yıllar, sanki daha dün gibi…
1960'lı yıllarda Yatağan İlçe merkezi bile “Ulusal Elektrik Şebekesi”ne bağlı değildi. Büyük motorla çalışan bir dinamo elektrik üretir, akşamları saat 19.00 ile 20.00 arasında elektrik verilir, saat 24.00'te de motor stop edilip, elektrikler kesilirdi…
Nerede o zamanlar böyle 24 saat boyunca hizmet veren buz fabrikaları, derin dondurucular, buzdolapları ve dondurma makineleri… Gazozlar soğuk kuyu sularına ıslanır, Göktepe'den çuvallarla getirilen, doldurulan ağaç fıçılar içine konulup, hemen erimesin diye tuzlanan KAR içine oturtulan yuvarlak dondurma kapları, kapakları üzerinde bulunan uzun sapları sayesinde hızla çevrilir, dondurmacı esnafının bilek gücüyle dondurmalar üretilirdi…
Neyse… 1960'lı yıllarda “Ulusal Elektrik Şebekesi” yaygınlaştı, yapılan barajlarda üretilen elektrik, yurdun her yerine taşınır oldu. Bu yıllarda Başbakan olan sayın Süleyman Demirel'e “Barajlar Kralı” lâkabının takıldığı yıllardı o yıllar… Köylerimize elektriğin gelmesi, Şeytan muhabbetlerinin de sona ermesi bundan sonradır. Yani 1971 ve 1972 yılları…
Köylere elektrik gelmezden önce her yer karanlık olduğun-dan, köylüler ve çocuklarının en çok korktukları ve muhabbetini ettikleri şey, aslında hiç kimsenin görmeyi başaramadığı “Şeytan” idi… Tabii ki karanlık devirler, insanları hep korku ve bilinmezliklere sürüklerler…
Bizim köyün en eski kahvecilerinden Nurettin amca, babasının zoru ile hep en erken kahve açan bir büyüğümüzdü… Bir sabah yine zifiri karanlıkta babası onu kaldırıp, yedeğin altını ve sobayı yakması için uyandırır. Mahmur gözlerle evden sepetli kandili yakıp giden Nurettin amca, hemen kahvenin odunlarının olduğu bölüme geçip, odunları baltayla doğramaya başlamış. Bir kucak olunca kahvenin içine götürmüş. Geri dönüşünde bir bakmış, kandilin ışığı kısılmış. Hemen kandilin düğmesinden kısık ışığı çoğaltmış, bir kucak daha odun yarmış, onları da içeri götürmüş. Döndüğünde kandilin ışığının yok denilecek kadar yine kısılmış olduğunu görmüş. Düğmesinden açmış, ışık çoğalmış. Kısmış, çoğalmış…
Nurettin amcayı bir korku sarmış, kendi kendine; “Kim kısıyor bu kandili, kim var orda!..” diye bağırmış, etrafa göz gezdirmiş, kimseler yokmuş. Korkusu iyice artmış, kandili orada bıraktığı gibi eve kaçıp, yatmış…
Babası bir süre sonra sabah çayını içmek için kahveye geldiğinde her yer açıkmış ama, ne yedek yanıyormuş, ne de soba… Artık ortalık aydınlık olmasına rağmen, kandil son ayarda yanıyormuş…
Babası çok kızmış, doğruca oğlu Nurettin'in odasına koşup, öfkeyle bağırıp sormuş; “Sen adam olmayacaksın Nurettin, ne bok yemeye geldin de yattın!? Müşteriler çay içecek, ısınacak, sen yatakta zıbarıyorsun, tüüü sana tembel herif!..” deyince, çok korktuğu babasına; “Ben odun yararken, kahveyi Şeytanlar bastı buba, canımı zor kurtardım da eve kaçtım” demiş…
Babası bunu duyunca geri adım atmış; “Ulan sakın cenabettin kerata!?” demiş, Nurettin de cenabet olmadığına yeminler etmiş… Meğerse kandilin ışığını kısan kişi, karşı komşu kahveyi işleten Bencikli Murat dayı imiş, bunu yıllar sonra itiraf etmiş…
Bir gün Deveci İzzet, orakçılara biçtirdiği kendi buğdayını harmana taşırken, atıyla köyün ağası gelmiş. Yağmak üzere olan yağmur nedeniyle, çok çabuk olarak kendi tarlasındaki ekinleri harmana taşımasını istemiş…
Eee, ağa bunu ister de, ona hayır diyebilir miydi? Kendi ekinlerini bırakıp, üç devesi ile ağanın biçilmiş ekinlerini harmana taşımaya başlamış. Müsait olan her yerinden ecel terleri akarken, harmana üçüncü seferinde, en öndeki devesini ıhtırıp, yükü çözmüş. Ekinlerin arasında olan iki metrelik bir alaca yılan ekinlerin içinden fırlamış, kuyruğu üzerinde yükselerek, sokacak birini aramış!.. Bunu gören ayaktaki develer yükleriyle aşağı doğru kaçmışlar, Deveci İzzet yukarı doğru koşmuş, yılan da arkasından sürüyor, İzzet bir yandan da avazı çıktığınca bağırıyormuş… Bunları gören harmandaki 60 - 70 kadar köylü de, buğday dövmeyi ve ekin örtmeyi bırakıp, çil yavrusu gibi etrafa dağılmışlar!..
İki dakika sonra, bardaktan boşanırcasına bir “Yaz Yağmuru” yağmış, ortalığı sel götürmüş, yılanı da bir daha gören olmamış…
Yıllar sonra bile Deveci İzzet, onun bir Şeytan olduğunu yeminler ederek anlatırdı, yerseniz tabii… (“Köyden Renkli Anılar” devam edecek…)
sekabet - sultanbet - süperbahis - supertotobet - tempobet
