En bilinen Bodrum türkülerinden biri kuşkusuz “Karaova Düğünü'dür. Ne var ki hiç de hoş olmayan bir olayın türküsüdür bu.
“Kıyma Murat yakışmaz senin şanına
İnsan eniştesinin kıyar mı canına”
Derdimiz enişte, kayınbirader kavgası değil; ama aç kurtlar gibi Bodrum'a saldıran, paragözlerin yörenin son büyük ovasını da işgal etmelerinden korkuyoruz.
Karaova'yı seyredebileceğiniz en güzel yer kuşkusuz Thaenge-la'dır. Hangi mevsimde giderseniz gidin, buradan göreceğiniz bir güzellik mutlaka vardır:
“Çam yeşili, zeytin gümüşü
Çılgın ahlat çiçeği
İncir sütü
Ve şarap alı
Akşamı örtünür sessizce
Deniz arkada bir yerlerde
Eşkini karayel kısraktır,
Aşırıp terini dağlardan,
Eşinir bir gül dibinde
Bakışı Karaova, uzak..”
Thaengela'dan bakınca ayak ucunuzdaki Etrim'den başlayarak ovanın etrafına serpiştirilmiş köyleri burası Pınarlıbelen, şurası Karanlık, orası Çamlık, Kumköy, Akdam, Sazköy diye diye sayarken, birden göz ufkunuza Mumcular sokulur.
Mumcular, beyaz badanalı, biraz da serkeş yapılarıyla bu ovanın efesi gibidir. Ama onun sağına soluna dağılmış Çömlekçi, Bahçeyaka, Dörttepe, Karapınar, Meşelik, Yeniköy gibi köyler,
“Dur bakalım!” derler size.” “Bu ovada biz de varız.” Çünkü onlar, bu ovanın son; ama güçlü bekçileri gibidirler.
Pazartesi günü, Bodrum Kent Konseyi Yarımada Koordinasyonu Sorumlusu İsmail Sever, Tarım Sorumlusu Erman Aras ve kadim dost Hüseyin Ünlü ile birlikte yine Karaova köylerini dolaştık.
Hava sabahtan beri, ara sıra soluklanarak şırlıyor. Bu kez ovaya, Çiftlik üzerinden değil de Çamlık üzerinden ineceğiz. Bahar yükünü iyice almış. Mandalya Körfezi'ni arkamızda bırakan tepeyi aşar aşmaz yolda iş makinelerini görüyorum. Yol geniş. Sanırsınız şehirlerarası bir yol.
Binlerce ağacın katledilerek, buraya böylesine geniş yollar yapılmasının bir nedeni olmalı.
Yetkililer, bu yolları, hangi amaçla açtıklarını kamuoyuna açıklamak zorunda.
Karaova, Bodrum'un soluk borusudur. Kıyıları yağmalayan zihniyet şimdi de gözünü bu canım ovaya diktiyse bu Bodrum'un pek de hayrına olmayacaktır.
Bizler, yıllardan beri Güneydo-ğu olaylarıyla oyalanırken, ne ya-zık ki Anadolu topraklarının kartel-ler ve tröstler için hazırlanışının farkında bile olamadık.
Önce haşhaş yasaklandı. Onu pancar, tütün izledi. Birçok ürüne kotalar geldi. Üretici uluslar arası tohum, ilaç ve gübre şirketlerinin insafına terk edildi.
Türk köylüsü, süpermarketlere bağımlı kılınmaya çalışılıyor. Köy evlerinde ekmek bile pişmiyor artık. Birçok köylü sütü, yumurtayı marketten alıyor.
Öğretmenler köylerden uzaklaştırıldı. Köylerde genç nüfus yok. Her köy çocuğunun aklı fikri bir an önce kendisini şehre atmakta. Devlet, köylülerin yaşam standartlarını yükselteceğine onları kentlerin varoşlarına mahkûm etti.
Son büyükşehir yasasıyla da köyler mahalleleştirildi.
Yakında bir ineği, üç beş tavuğu olan köylüler de bunları da besleyemez olacak. İki kök sebzesini, yarım kilo çökeleğini, bir tas yoğurdunu satarak pazardan bezini, tuzunu, şekerini alan teyzeler pazara çıkamayacak.
Kimse bunların farkında değil. Farkında olanların da aklı, nihai hedefi Kürt bağımsızlığı olan “Güneydoğu barışı!”nda.
Gel de Güneydoğu'da köylerin boşaltıldığından dem vuranların Ege'de köylerin boşaltıldığını görmezden gelmesini anlayışla karşıla!”
Gel de dalda kalan zeytini, bahçelere halı gibi serilen mandalinayı,
Beş yıldır, fiyatı beş kuruş artmayan zeytinyağını,
Bağı 22 liraya alınan ithal samanı,
Tarlada çalışacak insan bulamamanın çaresizliğini anla.
Çömlekçi'de dizine kadar su içinde oradan oraya koşan Mehmet, serasını dolaşırken “Yalnız fideye 6.OOO TL verdim. İlacı, gübresi, emeği koy üstüne ben bu domatesi kaçtan satmalıyım ki bu işi devam ettirebileyim? “ diye soruyor.
Bilsem, bilebilsem.
- Mehmet kaç çocuk var, diye soruyorum.
- Üç, diyor.
- Başbakanın sözünü tutmuşsun diyorum.
Elini, boş ver dercesine savuruyor.
- Okuyup iyi bir meslek sahibi olurlarsa kendilerini kurtarırlar. Değilse Bodrum'da işçi olarak çalışırlar, diyor.
- Okuyup bu düzeni geliştire-cek bilgilerle donansalar; bu işi daha iyi koşullarda devam ettirseler?
Eliyle üstünü başını gösteriyor
- Bizim hayatımız rezillik. Üstelik hiçbir güvencesi yok. Dün gece fırtına vardı. Seralarda sabahladık. Fırtına bir yerden vursaydı, bitmiştik.
“Çiftçinin karnını yarmışlar kırk tane gelecek yıl çıkmış.” demiş atalar. Ama onların böyle bir umudu da yok.
Mehmet, bir kutu getiriyor.
- Bakın burada arılar var. Serada döllenme için arı kullanıyorum. Bunun kutusu 150 lira bir bucuk ay sonra yenisini almak zorundayım, diye yakınıyor.
Öte yandan Hüseyin Ünlü, yüreğimi daha çok yakan bir şeyler anlatıyor.
- Bundan 15-20 yıl önce Hollandalılar buradan vatandaşa arı toplattı. İyi hatırlıyorum, Çömlekçi'de bir kahve bu arıların üretiminde kullanıldı. Mehmet'in kullandığı bu Hollanda patentli arılar, Bizim o gün üç kuruşa sattığımız arıların torunlarıdır.
Dün padişah fermanıyla batılılara peşkeş çekilen Arkeolojik zenginliklerimize ağlarken bugün hangi değerlerimizin peşkeş çekildiğinin farkında bile değiliz.
Haydi ne duruyoruz? Daha çok cami yapalım, daha çok imam ha-tip okulu açalım, daha çok imam yetiştirelim. İmam mühendislere, öğretmenlere, doktorlara, hakim-lere, savcılara emanet edelim.
Varsın, insanımızın bu dünyayla bağlarını koparacak her türlü yolu denesinler,
En azgın modern köleleştirme yollarını devreye soksunlar,
Varsın, milyonlarca turisti buralara gönderenler; Eurolarını, Dolarlarını bu halka bırakmamak için işbirlikçileriyle ellerinden geleni yapsınlar; bu pabuç, bu kadar ucuz değil.
Bizim insanımızın bin yıllardır genlerinde taşıdığı üretme, var etme hasletlerini ortadan kaldırmanın o kadar kolay olmadığını herkesin bilmesi gerek.
Muğla'nın aydınlık geleceği turizm – tarım entegrasyonunda gizlidir. Muğla köylüsü, bu topraklarda var olan zenginlikleri yaşamak için gelen her turistten kendi refahı için yararlanmak zorundadır.
Durup bir kez olsun kendimize soralım:
Karya'da bunca antik şehir, tapınak, tiyatro hangi parayla yapılmıştı?
Dünya'nın yedi harikasından biri olan Mauselion'u Artemisia, hangi gelirle yaptırmıştı?
Hiç kuşkumuz olmasın ki, bu zenginliklerin kaynağı, “dağlarından yağ, ovalarından bal akan” yaşadığımız bu topraklardı.
Bugün de bu topraklar, tıkanan kıyı turizmimizin acil çıkış kapısıdır.
Tarımsal üretimleri zorlaştıra-rak, üretilenlerin kazanca dönüş-türmesini engelleyerek bölgenin boşaltılmasını hedefleyen han hamam düşkünleri, o han ve hamamların altında herkesten önce kendilerinin kalacağını düşünmelidirler.
Karaova, Bodrum'un tarihten gelen tarımsal üretim merkezidir, Bodrum Turizminin de acil kapısı orasıdır. Yeter ki bu bölge insanına el uzatılsın.
Gece şırıl şırıl yağan yağmurda arabamız Bodrum'un ışıklarına yaklaşırken Erman, Hüseyin, İsmail günün sonuçlarını umuda bağlayan konuşmalar yapıyorlardı. Benim dudaklarımda da bu kez umut ve kararlılık yüklü bir Bodrum türküsü vardı:
“Denize dalacağım ninna ninna
Bir balık alacağım ninna ninna
Ahdettim yemin ettim ninna
Kız seni alacağım ninna ninna”
