Bırakalım Osmanlı dönemini de, 94 yıllık Cumhuriyet döneminde de bir türlü değerlerini bilip de sahiplenemediğimiz Nazım Hikmet, Sabahattin Ali, Orhan Veli Kanık, Aziz Nesin, Yaşar Kemal, Cahit Sıtkı Tarancı, Mustafa Ekmekçi gibi yazar ve şairlerimiz, hapis-sürgün-yokluk-yoksulluk, işsizlik içinde, çoğu da erkenden o beyaz atlarına binip binip gittiler!..
Nisan 1940 yılında yazdığı “Ben Orhan Veli” şiirinin bazı bölümlerinde, şairimiz kendini şöyle anlatıyordu; “Ben Orhan Veli/ ‘Yazık oldu Süleyman efendiye’/ Mısra-ı meşhurunun mübdii/ Duydum ki merak ediyormuşsunuz/ Hususi hayatımı…/ Ne başımda bulut gezdiririm/ Ne sırtımda mühr-ü nübüvvet/ Ne İngiliz Kralı kadar mütevazı/ Ne de Celal Bayar’ın/ Sabık ahır uşağı gibi aristokrat…”
Orhan Veli, fakirliği ve parasızlığı üzerine olan çoğu şiirini II. Dünya Savaşı sonrası, 1946’da Demokrasiye geçildiği söylenen yıllarda yazmıştır… Ülkü Dergisi’nde 1 Şubat 1945 günü yayımlanan “İstanbul Türküsü” şiirinde şöyle der: “İstanbul’da Boğaziçi’nde/ Bir fakir Orhan Veliyim/ Veli’nin oğluyum/ Tarifsiz kederler içinde…”
1 Haziran 1946’da “Pireli Şiir” de şöyle diyordu: “Bu ne acayip bilmece/ Ne gündüz biter, ne gece/ Kime söyleriz derdimizi/ Ne hekim anlar, ne hoca…/ Kimi işinde gücünde/ Kiminin donu yok kıçında/ Ağız var, burun var, kulak var/ Ama hepsi ayrı biçimde…/ Karışık bir iş vesselam/ Deli dolu yazar kalem/ Yazdığı da ne, bir sürü/ İpe sapa gelmez kelâm”
O dönemde varlıklı olanlarla, menfaati için gezenlere “Kuyruklu Şiir”inde, 1949’da şöyle eleştiriyordu: “Uyuşamayız, yollarımız ayrı/ Sen ciğercinin kedisi, ben sokak kedisi/ Senin yiyeceğin kalaylı kapta/ Benimki aslan ağzında/ Sen aşk rüyası görürsün, ben kemik/ Ama seninki de kolay değil kardeşim/ Kolay değil hani/ Böyle kuyruk sallamak Tanrı’nın günü…”
14 Kasım 1950’deki ani ölümünden sonra bulunan bazı şiirlerinden,1951 yılında Varlık’ta yayınlanan “Gelirli Şiir”inde; “İstanbul’dan ayva gelir, nar gelir/ Döndüm baktım, bir edalı yâr gelir/ Gelir desen, dargelir/ Gün aşırı alacaklılar gelir/ Anam anam, dayanamam/ Bu iş bana zor gelir…” Aynı tarihlerde Yeni Dergi’de yayımlanan “Delikli Şiir”de ise; “Cep delik, cepken delik/ Yen delik, kaftan delik/ Don delik, mintan delik/ Kevgir misin be kardeşlik”
Yani, maddi durumunu ve içinde bulunduğu sıkıntıları bundan daha güzel, daha edebî anlatan sözcükler olabilir mi? Bunlar bizim yetenekli insanlarımızdı.
Orhan Veli 1936 ile 1942 yılları arasında PTT’de çalıştı… MEB Tercüme Bürosu’nda çalıştı, bu görevden ayrılınca da 1949 ve 1950 yıllarında 28 sayı olarak kendi Yaprak Dergisi’ni yayımladı, ölümünden sonra da bu dergi, “Son Yaprak” olarak son sayısını çıkardı… Böyle bir şairimizi daha 36 yaşındayken kaybetmek, edebiyat dünyası için ne büyük kayıptır düşünebiliyor musunuz? Kısacık ömründe bize bıraktığı şiirlerini okumaya doyamıyoruz, ya sağ olsa da, daha uzun yıllar yaşasa, yahut da o devirde neredeyse açlıktan ölmeseydi, bugün daha ne sayıda harika şiirleri dillerimizden düşmeyecekti kim bilir?
Demem o ki, dün bu insanlarımızın kıymet-i harbi Yesin’i bilemedik, onlara hiçbir yerde sahiplenemedik, bari bugün yetiştirdiğimiz cevherlerimize, şair-yazar-sanatçılarımıza lütfen her konuda yardımcı olalım… Görüyorsunuz işte, bunlar kolay yetişmiyor ve giden de bir daha geri gelmiyor!.. 