TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, “Sadece son 10 yılda ülkemizdeki tarım arazilerinin; 27 milyon dekar, yani bir Belçika devleti kadar küçüldüğünü” açıkladı. Dünya nüfusunun 7 milyarı aştığı, gıda krizinin kapıda olduğunun varsayıldığı bir dönemde, yapılan bu açıklama dikkat çekiciydi…
Dünya Gazetesi tarım ekonomisi yazarı Ali Ekber Yıldırım, bu konuyu gerçekçi bir şekilde analiz ediyor. İşte değerlendirmeleri:
xxx
Türkiye’de tarım konusu, hep bir doğal afet olduğu zaman gündeme geliyor. Bir de fiyatlar yükseldiği zaman... Mesela bu dönemde, patates gündemde. Biz hep sorunu tartışıyoruz. Oysa bu sorunun kaynağı çok farklı. Son 10 yılda hatta 1980’lerden sonra, Türkiye’de küçük çiftçilik, aile çiftçiliği yok oldu. Bu nedenle insanlar, şehre göç ediyor. Ekilmeyen tarım arazileri, hızla artıyor. Maliyetler çok yüksek. Çiftçiler ürünlerin masraflarını çıkaramıyor. Çıkaramayınca da üretim yapmıyor. Bana kalırsa, en büyük sorun burada.
Türkiye’nin uyguladığı destek politikalarında çok büyük hatalar var. Bir üretim planlamamız yok. Planlama nasıl yapılır? Üreticilere, ‘şunu ek, bunu ekme’ diyemezsiniz ama verdiğiniz desteklerle, onları yönlendirirsiniz. Destekleme, tarımsal üretimin en büyük aracıdır. Bizde destekler şöyle veriliyor; Bakanlığa ayrılan bir bütçe var, devlet bu parayı dağıtıyor. Desteğin, bir hedefi olmalı. Bu bizde yok. Daha önemlisi, verilen desteğin ne gibi sonuçlar doğurduğuyla ilgili bir analiz yapılmıyor.
Avrupa Birliği, 7 yıllık tarım bütçeleri yapar. Amerika ise 5 yıllık planlama yapar. Bizim 1 yıllık bile planımız yok. Üretici tohumu ekmeden, desteğin hangi ürüne verileceğini bilmiyor. Hangi ürünün fiyatı yüksekse onu ekiyor. Herkes o ürünü ekince fiyat düşüyor. AB, 2014-2020 bütçesinde, aile çiftçiliğini ve genç çiftçileri destekleme konusunda adımlar attı. Çünkü aile çiftçiliği, özellikle kriz dönemlerinde tarımın ayakta kalmasını sağlıyor.
“Avrupa’nın birinci, Dünya’nın 7. tarım ülkesiyiz” deniliyor. Bu doğru. Fakat bu dönemde, Türkiye ilk kez, saman ithal etti. Patates ithalatı gündemde. Türkiye, ne bulsa ithal ediyor. Burada bir terslik yok mu? Terslik şurada: devlet tarafından verilen teşviğin/desteğin büyük bir bölümü ithalata gidiyor. Hayvanı, onun yemini, aşısını, ithal ediyoruz. Demek ki biz aslında fason iş yapıyoruz.
Tamam, ihracatımız 3,6 milyar dolardan 18 milyara kadar geldi. Fakat ithalat ta, 2 milyardan 18 milyar dolara yükseldi. Başa baş bir durum. Hani bir tarım ülkesiydik? AK partinin seçim beyannamesine bakın, hiç ithalat sözcüğü geçmiyor. Tarımda bu kadar iyi durumdaysak, neden insanlar sürekli tarımdan çekiliyor? Şu an 4 milyon hektar arazi ekilmiyor. Bunların hepsi tarımda işlerin iyi gitmediğinin bir göstergesi...
xxx
BAZI TARIM VAATLERİ:
AKP: 2019 yılına kadar 10 milyon dekar ilave araziyi sulanabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Tarım sigortasının kapsamını genişleteceğiz. Tarım sayımını tamamlayacağız.
CHP: Aile çiftçiliğini yeni sektörlere entegre ederek, çağdaş kırsal kalkınma alanları yaratacağız. Çiftçiler için mazotu 1,5 TL yapacağız. Tarım alanlarını cazip hale getirerek, köyden kente göçü önleyeceğiz.
MHP: Küçük çiftçileri desteklemek için mazot, gübre, ilaç, tohum gibi temel tarımsal girdilerin vergileri kaldırılacaktır. Çiftçilere sağlanan Binde 5’lik devlet desteği, yüzde 1’e yükseltilecek.
HDP: Küçük çiftçiler için mazottan ve gübreden vergi alınmayacak. Su ve elektrik küçük çiftçilere ücretsiz verilecek. Küçük üreticilerin elektrik borçları silinecek.
(Kaynak: Milliyet Pazar, 17.5.2015)
