Türk denince özü, sözü mert olur,
Dost deyince ayrılmaz bir fert olur,
Kardeş deyip dara düşsem, sığınsam,
Şimden geru bu bana bir dert olur.
Ben ne diyem bu vefasız dağlara,
Öz kardaşı dönek olan ağlara!
Bu dizeler, Azerbaycan'ın büyük milli şairi Almas Yıldırım'ın “Dönek Kardaş” adlı şiirinden alıntıdır. Peki, Almas Yıldırım'a bu dizeleri yazdıran sebep nedir?
Benim de kısa bir zaman öncesine kadar bihaber olduğum ve öğrendiğimde, utançtan kıpkırmızı kesildiğim Boraltan Köprüsü İhaneti, Almas Yıldırım'a bu dizeleri yazdırtmıştır.
Olayın başrollerinde; tüm Türklerin anayurt bellediği Türkiye ile “iki ayrı ülke tek millet” dediğimiz Azerbaycan var.
Yıl 1944. Cumhuriyet Halk Partisi'nin tek başına iktidar, Şükrü Saraçoğlu'nun ise Başbakan olduğu bu dönemde; Orta Asya, Sovyet Rusya'sı tarafından işgal edilmiş ve komünist sisteme karşı koymak için atılan en ufak adımın bile önüne geçilmek istenmiştir.
Tıpkı bugünün Türkiye'sinde olduğu gibi, o zamanın Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği(SSCB)'nin bir parçası olan Azerbaycan'da da “Türküm” demek suçtu. Türk yurdunda Türküm demenin suç olmasından rahatsızlık duyan 146 Azerbaycanlı soydaşımız, Türk sınırlarına kadar gelmiş ve Iğdır'daki sınır kapısına yakın yerdeki Aras Nehri üzerindeki Boraltan Köprüsü'nü geçmiş ve hürriyete kavuşmanın sevinciyle Türk sınır karakoluna sığınmışlardır.
146 tutsak Azerbaycanlı soydaşımızın Türkiye'ye sığındığını duyan Sovyetler hükümeti, bu kişilerin derhal SSCB'ye iadesini istemişlerdir. Türkiye'ye sığınan soydaşlarımız, kuşkusuz kendilerinin azılı Rus askerlerine geri verileceğine olasılık bile vermemektedirler. Çünkü kardeşlerinin, anayurttaki soydaşlarının yanına gelmişler ve kendilerini hiç olmadığı kadar güvende hissetmişlerdir.
Sovyetler'den gelen istek üzerine karakoldaki askerler panik içinde Ankara ile temasa geçmiş ve Türkiye'ye sığınan soydaşlarımızın geri verilip verilmeyeceği ile ilgili bilgi almak istemiştir. Hem Türk askerleri hem de sığınan kandaşlarımız öz yurtlarının böyle vatan sevdalısı kardeşlerimize kucak açacağından emin bir şekilde Ankara'dan gelecek yanıtı beklemişlerdir. Ankara'dan gelen yanıt, herkesin tüylerini ürpertmiştir:
- “Esirleri derhal iade edin!”
Bu korkunç yanıt, herkeste bir korku ve şaşkınlık uyandırmış ve Ankara'nın cevabı tekrar istenmiştir. Fakat sonuç aynı: “Ülkelerine iade edin!“
Azerbaycanlı kandaşlarımız bu yanıt karşısında “Lütfen bizi o azılı düşmanlara teslim etmeyin, bizi siz öldürün. Kendi vatanımızda, kendi bayrağımızın altında ölmüş oluruz.” deseler de, karakol komutanı içini kan ağlaya ağlaya 146 esir Türk'ü yeniden Sovyet Rusya'sına, Türk'ün bağımsızlığa hasret kaldığı soysuz yere, teslim etmek zorunda kalmıştır. Ruslara zorlukla teslim olan 146 Türk evladı, hemen elleri ayakları bağlanarak oracıkta, Türk askerlerinin gözleri önünde kurşuna dizilerek öldürülmüştür!
Türkiye'nin ihanetiyle ölüme giden 146 soydaşımız, kendi ağıtlarını kendileri yakarak Rus askerlerine teslim olurken söyledikleri ağıt yürekleri parçalamaya yetiyordu:
Boraltan bir köprü, aşar geçer Aras'ı,
Yuğsan Aras suyuyla, çıkmaz yüzün karası.
Karası, karası, merhamet fukarası,
Karası, karası, merhamet fukarası,
Düşman bekler karşıda, önüne kattı beni,
Can alınan çarşıda, kardeşim sattı beni.
Dönüp seslendim geri, merhametsiz birine,
Beni siz vursaydınız, şu gavurun yerine.
Tüm yaşananlardan sonra bu acıya dayanamayan Karakol Komutanı subay, evine döndükten sonra kurtuluş yolu olarak intiharı seçmiş ve ömür boyu o sahneyi tekrar tekrar gözünün önüne getirmekten kurtulmuştur.
Bu yaşanan yürekleri sızlatan olay, daha sonra başrolünü Cüneyt Arkın ve Baki Tamer'in oynadığı 1977 yapımı “Güneş Ne Zaman Doğacak” filme de konu olmuş, Azerbaycan'ın büyük milli şairi Almas Yıldırım da, “Dönek Kardaş” adlı eserinde, bu olaya değinmiştir.
Altı kıtadan oluşan “Dönek Kardaş” adlı eserin ilk üç kıtasını sizlerle paylaşıyorum:
Türk denince özü, sözü mert olur,
Dost deyince ayrılmaz bir fert olur,
Kardeş deyip dara düşsem, sığınsam,
Şimden geru bu bana bir dert olur.
Ben ne diyem bu vefasız dağlara,
Öz kardaşı dönek olan ağlara!
Türk; o Altayların dünkü eri mi?
Yolunda can koydum, verdim serimi,
Düştüğü ağlardan kurtulsun diye,
Serdim ayağına doğma yerimi…
Kardaş armağanı, dökülen kanlar,
Bana mükâfat mı giden kurbanlar?
Ben diyorum, Kayıhan'dır soyumuz,
Bir kaynaktan varlığımız, boyumuz,
Dilim dili, yolum yolu, emel bir,
Bir bayrakta, yıldız'ımız, ay'ımız.
Azerî, Türk, Türkmen; var mı ayrılık,
Nerden doğdu bu imansız gayrılık?
Not: Askerlik görevi dolayısıyla 6 aya yakın bir süre sizlerle bir araya gelemeyeceğim. Bu zaman zarfında Türklüğümü, Türk Askeri unvanıyla taçlandırırken sizlerden tek isteğim hayır dualarınızı eksik etmeyiniz. Allah'a emanet…
sekabet - sultanbet - süperbahis - supertotobet - tempobet
