Zincirlerimiz Nereye Kadar Uzanıyor?
Kölelik kavramının günümüzdeki sosyal ve kültürel manası üzerine düşünüyor muyuz yoksa sorgulamadan bu adaletsizliğe ortak olmaya devam mı ediyoruz? Kişilerin söylem, eylem ve emeklerinin sistematik bir biçimde kısıtlanarak, mevcut iktidar mekanizmaları aracılığıyla kontrol edilmesi kölelik olarak tanımlanabilir. Kölelik yalnızca ekonomik alanda değil sosyal ve kültürel alanlarda da yaşamlarımızı etkileyerek güç eşitsizliklerini yeniden kurar.
19. yüzyılda köleliğe karşı yükselen toplumsal hareketler sonucunda fiziksel kölelik hukuken kaldırılsa da günümüzde sosyal, kültürel ve ekonomik alanlara yerleşmiş bu zincirlerin izlerini taşıyoruz. Evde, okulda, iş yerinde ve sokakta maruz kaldığımız ayrımcılıklar köleliğin bir başka biçimine işaret ederken, cinsiyet rollerine dayalı toplumsal beklentiler üzerinden güç ilişkileri yeniden üretiliyor.
Bu Düzen Böyle Geldiyse: Geldiği Gibi Gider
Ev işlerinin eşit koşullarda paylaşılması yerine kadının göreviymiş gibi kadına yüklenmesinden, çocukların bakımı söz konusu olduğunda babanın âdeta kayyım olarak iskele babalığına atanıp tüm sorumluluğun anneye devredilmesine; “ben misafir ağırlamayı çok severim” diyerek bütün hizmeti evde yaşayan kadınlara, kadın misafirlere yaptırırken kendi küçük krallığının baş köşesinde hizmeti seyreden erkekler buradan bakınca hiç de ‘kahraman’ gibi görünmüyor.
Gündelik yaşamımızın pek çok anında kölelik devam ediyor. Söz konusu cinsiyet rolleri, toplumsal ilişkiler içerisinde doğal ve normal kabul edilerek sorgulanmıyor, sorgulayana ise “dünyada başka dertler de var”, “böyle gelmiş böyle gider” denilerek küçümseniyor ve mesele önemsizleştiriliyor. Biz kadınlar toplumsal cinsiyet normlarını reddedip yalnızca haklar bakımından eşit olmayı talep ederken zaten kahramanlıklara ihtiyaç duymuyoruz!
Tesadüf bu ya! Pazar sabahı bu yazıyı yazarken 74 yaşındaki dedemin, anneanneme hazırladığı kahvaltı masasının fotoğrafını aile grubunda paylaşması üzerine gülümsedim. Bir de not olarak “her zaman böyle, aylardır yaptığım olay “ yazmış. Dede bence de olaysın ya :) Erkekler böyle olmak çok mu zor?
Yorum Yazın